Người dân Việt Nam có một điều rất lạ, bỏ tiền mua đất, đóng thuế cho đất, xây nhà trên đất, sống cả đời trên đất, nhưng lại không được gọi là chủ sở hữu đất.
Trên giấy tờ, người dân chỉ có quyền sử dụng đất. Còn quyền sở hữu thuộc về cái gọi là sở hữu toàn dân, do Nhà nước đại diện quản lý.
Nghe thì rất tập thể, rất mang màu sắc lý tưởng cộng sản. Nhưng chỉ đến lúc quy hoạch, giải tỏa hay thu hồi đất xuất hiện, người dân mới hiểu rằng mình chưa bao giờ thật sự làm chủ mảnh đất đó.
Câu chuyện ven sông Hồng đang cho thấy điều đó rõ hơn bao giờ hết. Có những gia đình sống ở đó hàng chục năm, qua nhiều thế hệ, nhưng vẫn không dám xây nhà tử tế, không dám sửa sang lớn, không dám tính chuyện lâu dài chỉ vì hai chữ “quy hoạch”. Cuộc đời bị treo lơ lửng giữa ở và đi. Ở thì không yên, mà đi cũng không biết sẽ đi đâu.
Trớ trêu là cùng một mảnh đất, khi dân ở thì bị gọi là đất ngoài bãi, đất nông nghiệp, không đủ điều kiện xây dựng. Nhưng khi giao cho doanh nghiệp, nó lại có thể biến thành khu đô thị, sân golf hay biệt thự ven sông. Dân ở thì bị xem là lấn chiếm, còn dự án thì trở thành quỹ đất vàng. Dân bức xúc nhưng nếu không đồng ý di dời sẽ bị công an, quân đội cưỡng chế. Dân lên tiếng thì bị phạt 7 triệu.
Không ai phủ nhận quy hoạch là cần thiết cho phát triển đô thị. Nhưng quy hoạch không thể trở thành cái bóng treo lơ lửng lên cuộc đời của hàng triệu người. Và càng không thể biến người dân thành bên luôn phải hy sinh, trong khi giá trị tăng thêm của đất đai lại chủ yếu chảy vào tay những nhóm có khả năng tiếp cận dự án.
Nếu đất đai thực sự là của toàn dân, thì người dân phải là người được bảo vệ đầu tiên, chứ không phải là người thấp thỏm nhất mỗi khi một bản quy hoạch xuất hiện.
Công lý ở đâu? Ai bảo vệ tài sản người dân?
#đấtđai dân oan Hà Nội.
– Sơn Hà Nguyễn
Gửi phản hồi